Introductie
Sinds de verloren slag tegen de Fransen in 1515, waarna Zwitserland verklaarde dat het nimmer iemand zou aanvallen, zou participeren in een oorlog, in een alliantie zou deelnemen, en haar grenzen zou bewaken, heeft Zwitserland het voorbeeld van haar grondleggers gevolgd. In de afgelopen 700 jaar heeft Zwitserland enkele keren het land moeten verdedigen maar heeft het nooit landen aangevallen of samengewerkt met een agressieve natie.
Hoewel na de tweede wereldoorlog initieel deelname aan de Verenigde Naties en de Europese Unie bewust lidmaatschap werd geweigerd is Zwitserland de afgelopen decennia lid geworden van een aantal internationale organisaties zoals de OECD en sinds 2002 ook van de Verenigde naties. Toch blijft zowel politieke als economische neutraliteit belangrijk voor Zwitserland.
Deze economische neutraliteit heeft grote invloed gehad op het financiële stelsel van Zwitserland. Dat is terug te zien in het strenge bankgeheim en de vrije markt economie met minimale regulaties en economische controle.
Het bankgeheim
De Zwitserse banken bieden de Europese landen al sinds de Middeleeuwen financiële diensten aan. Wat de reden ook is voor het opzoeken van een buitenlandse bank, tot de dag van vandaag hebben buitenlandse burgers vertrouwen in de Zwitserse bankiers omdat ze weten dat Zwitserland een veilige financiële haven is.
In 1934 hebben de Zwitsers de traditionele bankprivacy wetgeving versterkt door de Zwitserse bank wetgeving in het leven te roepen. Om te voorkomen dat gedurende de oorlog werknemers van Zwitserse banken zouden worden omgekocht om zodoende gegevens van rekeninghouders te achterhalen, werden er hoge boetes en zelfs gevangenisstraffen in de nieuwe wetgeving opgenomen voor iedere bankmedewerker welke inbreuk maakte op het bankgeheim. De wet bepaalde tevens dat de zwijgplicht van de werknemers tot aan het graf diende te worden nageleefd.
De Zwitserse bank wetgeving uit 1934 is voor het grootste gedeelte nog intact. Artikel 28 van het Zwitserse Burgerlijk Wetboek bepaald dat alle informatie betreffende een cliënt en zijn financiële zaken beschermd worden als onderdeel van zijn recht op privacy. Het is een strafbaar feit gesteld voor bankiers welke inbreuk maken op dit recht van privacy van de cliënt, welke bestraft wordt met hoge boetes of zelfs een gevangenisstraf. Dit geld voor zowel de bank als de werknemer.
Het enkel aangeven of een individu rekeninghouder is, of niet, wordt al gezien als inbreuk op de privacy.
Een Zwitserse bank kan onder strenge voorwaarden informatie verstrekken aan buitenlandse overheidsinstanties.In het kort gaat dit om landen waarmee Zwitserland een Verdrag heeft gesloten waarin is bepaald dat de twee landen in het geval van een strafrechtelijkonderzoek informatie kan uitwisselen. In het geval van belastingzaken is dit geregeld in het verdrag ter voorkoming van Dubbele Belasting.
Voordat informatie uitgewisseld kan worden moet sprake zijn van een strafbaar feit of handeling dat in beide landen strafbaar is. Belastingontduiking is in Zwitserland geen strafbaar feit.Voordat de informatie wordt verstrekt aan de buitenlandse overheidsinstantie dient er een Zwitsers gerechtelijk bevel te zijn uitgevaardigd.
Bezwaren tegen bankgeheim
Zoals door iedereen bekend is zijn er een aantal bezwaren tegen een streng bankgeheim denkbaar. Met name het verschuilen van geld door dictators en criminele organisaties, dan wel het ontduiken van belasting door ondernemingen, zijn mogelijke gevolgen van het bankgeheim wat tot veel ophef kan leiden.
Verschillende internationale organisaties, waaronder de EU, OECD en de FTAF, strijden al enige decennia voor meer transparantie in het financiële stelsel, van onder andere Zwitserland.
Omdat landen zowel Zwitserland, Luxemburg als Oostenrijk lid zijn van de meeste internationale organisaties die werken aan deze problematiek, heeft het erg lang geduurd voordat er concrete resultaten werden behaald.
Met een klein beetje hulp van de financiële crisis, en de rol als dader die de banken daarin spelen, heeft de G20 ervoor gezorgd dat er een initiatief kwam tegen financiële centra zoals Zwitserland.
Als gevolg van dit initiatief heeft Zwitserland toegezegd dat het in de toekomst geen onderscheid meer zal maken tussen belastingontduiking en belastingontwijking.
Kiezen voor Zwitserland
Zwitserland blijft het meest aantrekkelijke financieel centrum ter wereld voor ondernemingen die internationaal actief zijn. Indien onderdelen van een belastingstructuur actief zijn in belastingparadijzen zoals Mauritius of Panama, vanwege fiscale voordelen, blijft het voor deze ondernemingen zeer aantrekkelijk om de bankrekening van deze ondernemingen in Zwitserland te houden.
Hoewel het uiteindelijk gaat om de professionele diensten en de goede bescherming van de persoonlijke gegevens, hebben de huidige ontwikkelingen op het gebied van informatie-uitwisseling positieve gevolgen voor de legitieme belastingontwijker omdat het imago van Zwitserland hierdoor wordt verbeterd.
De kredietcrisis, en het feit dat Zwitserland zich steeds meer richt op offshore activiteiten, naast de gebruikelijke private banking diensten, maakt Zwitserland steeds toegankelijker voor kleine ondernemers en vermogende particulieren. Een lopende rekening (voor een particuliere rekening is een nummerrekening nog steeds mogelijk) kan worden geopend voor zowel ondernemers als particulieren met een minimaal vermogen van slechts € 10.000. Dit bedrag kan gedurende het eerste jaar opgebouwd worden, en staat altijd ter beschikking van de cliënt. Om ervoor te zorgen dat de cliënt altijd makkelijk bij zijn vermogen kan, verstrekt de bank toegang tot online bankieren en een anonieme betaalpas, welke wereldwijd gebruikt kan worden.
